Vì sao bệnh hô hấp trên gia cầm dễ bị nhầm lẫn?
Các bệnh hô hấp là nhóm bệnh rất thường gặp trên gà thịt, gà đẻ, vịt và gia cầm nuôi mật độ cao. Điểm khó là nhiều bệnh có biểu hiện khá giống nhau như khò khè, chảy nước mũi, khó thở hoặc giảm ăn, khiến người chăn nuôi dễ nhầm lẫn trong quá trình theo dõi đàn.
Nếu nhận định sai bệnh, việc lựa chọn hướng xử lý có thể chưa phù hợp, làm bệnh kéo dài, tăng tỷ lệ hao hụt và phát sinh thêm bệnh kế phát.
Do đó, việc phân biệt đúng bệnh hô hấp là bước quan trọng giúp người chăn nuôi xử lý đàn hiệu quả hơn.
1. CRD (Hen gà) – Bệnh hô hấp mãn tính
CRD do Mycoplasma gallisepticum gây ra, là bệnh hô hấp phổ biến trên gia cầm ở nhiều lứa tuổi.
Bệnh thường bùng phát khi:
- Thời tiết thay đổi
- Chuồng nuôi bí, nhiều khí độc
- Mật độ nuôi cao
- Đàn bị stress hoặc suy giảm đề kháng
Dấu hiệu đặc trưng
Gia cầm mắc CRD thường có biểu hiện kéo dài và tiến triển chậm:
- Khò khè, nghe tiếng rít nhẹ
- Ho nhẹ, hắt hơi
- Chảy nước mũi trong hoặc hơi nhầy
- Chảy nước mắt nhẹ
Nếu bệnh kéo dài:
- Chậm lớn
- Xù lông
- Ăn kém
Ở gà đẻ:
- Giảm đẻ
- Chất lượng trứng giảm
Điểm dễ nhận biết
CRD thường không gây chết nhanh ngay từ đầu.
Đặc điểm dễ nhận biết là khò khè kéo dài nhiều ngày, bệnh dai dẳng, đàn chậm lớn và giảm hiệu quả chăn nuôi.
Hướng xử lý hỗ trợ
CRD thường cần can thiệp sớm để hạn chế chuyển thành CCRD (ghép E.coli).
Các sản phẩm thường được sử dụng để kiểm soát, điều trị bệnh:
Kết hợp:
- Vệ sinh, sát trùng chuồng trại
- Tăng thông thoáng chuồng nuôi bằng men rắc chuồng PRO-BSUB
- Kết hợp hỗ trợ long đờm BROMHEXINE ORAL
2. Coryza – Viêm mũi truyền nhiễm, sưng phù mặt
Coryza do Avibacterium paragallinarum gây ra.
Bệnh thường lây lan nhanh trong đàn và ảnh hưởng rõ rệt vùng đầu mặt.
Dấu hiệu đặc trưng
Gia cầm mắc Coryza thường:
- Sưng phù mặt
- Sưng xoang dưới mắt
- Chảy nước mắt
- Viêm kết mạc
Dịch mũi thường:
- Đặc
- Đục
- Có mùi hôi
Ngoài ra:
- Khó thở
- Khò khè
- Gà sốt, giảm ăn nhanh
Điểm dễ nhận biết
Coryza khá đặc trưng với:
Sưng mặt + dịch mũi đặc có mùi hôi.
Đây là dấu hiệu giúp phân biệt khá tốt với CRD.
Hướng xử lý hỗ trợ
Khi đàn có dấu hiệu Coryza, nên hỗ trợ xử lý sớm để hạn chế lây lan.
Có thể tham khảo:
Kết hợp:
- Vệ sinh mũi mắt nếu cần
- Sát trùng chuồng trại kỹ hơn bằng MEBI-IODINE
- Kết hợp hạ sốt, long đờm BROMHEXINE và thuốc đặc trị viêm, chống phù nề ALPHA TRYPSIN WSP
3. Newcastle (ND) – Dịch tả gà
ND là bệnh do virus gây ra, có khả năng lây lan nhanh và gây thiệt hại lớn.
Bệnh không chỉ gây triệu chứng hô hấp mà còn ảnh hưởng thần kinh và tiêu hóa.
Dấu hiệu đặc trưng
Gia cầm có thể xuất hiện:
- Ho
- Khó thở
- Chảy nước mũi
Sau đó phát triển thêm:
- Tiêu chảy phân xanh hoặc trắng
- Run đầu
- Vẹo cổ
- Liệt chân, liệt cánh
Một số trường hợp:
- Chết nhanh
Điểm dễ nhận biết
Nếu đàn có hô hấp + thần kinh + tiêu chảy xanh/trắng, nên nghĩ nhiều đến Newcastle.
Hướng xử lý hỗ trợ
Do ND là bệnh virus nên không có thuốc điều trị đặc hiệu.
Hướng hỗ trợ chủ yếu:
- Sát trùng nghiêm ngặt hàng ngày bằng MEBI-IODINE
- Nhắc lại vaccine cho toàn đàn
- Cho cả đàn uống kháng thể IMMUNO ONE S kết hợp hạ sốt ACETYL Cvà giải độc cấp AMINO PHOSPHORIC
Kết hợp:MEBI-ORGALYTE / ELECTROLYTE bổ sung điện giải, chống mất nước, tăng đề kháng.
Đồng thời kiểm soát bội nhiễm kế phát bằng CEFTI ONE – kháng sinh hoạt phổ rộng hoặc dùng thuốc theo triệu chứng bệnh kế phát.
4. Viêm phế quản truyền nhiễm (IB)
IB là bệnh virus có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp.
Ngoài tổn thương hô hấp, bệnh còn ảnh hưởng đến năng suất trứng và đôi khi cả thận.
Dấu hiệu đặc trưng
Gia cầm thường:
- Ho
- Hắt hơi
- Khò khè
- Chảy nước mũi
Ở gà đẻ:
- Giảm đẻ đột ngột
- Trứng méo, vỏ mỏng hoặc sần sùi
Một số đàn:
- Uống nhiều nước
- Tiêu chảy ướt
Điểm dễ nhận biết
IB thường dễ nghi ngờ khi:
Bệnh hô hấp đi kèm giảm đẻ nhanh hoặc chất lượng trứng bất thường.
Hướng xử lý hỗ trợ
IB không có thuốc điều trị đặc hiệu.
Áp dụng theo giải pháp sau:
-
- Nhắc lại vaccine cho toàn đàn
- Giải độc gan thận cấp, tái tạo tế bào thận bằng AMINO PHOSPHORIC
- Tăng cường miễn dịch, giảm stress, ngăn ngừa virus nhân lên bằng IMMUNO ONE S
- Kết hợp BROMHEXIN để hạ sốt, hỗ trợ long đờm, giảm triệu chứng ho hen
5. ORT – Viêm hô hấp do ORT
ORT do Ornithobacterium rhinotracheale gây ra.
Bệnh thường ghép với CRD hoặc E.coli làm bệnh hô hấp nặng hơn và khó dứt hơn.
Dấu hiệu đặc trưng
Gia cầm thường có:
- Khó thở nặng
- Khò khè rõ
- Vươn rướn dài cổ ra để thở
- Chảy nước mũi
- Mổ khám: Có kén, bã đậu trong phổi, phế quản
Ngoài ra:
- Chậm lớn
- Giảm tăng trọng
- Tăng tỷ lệ loại thải
Điểm dễ nhận biết
ORT thường được nghi ngờ khi:
Đàn hô hấp nặng, gà vươn rướn dài cổ ra để thở như đớp không khí, có bã đậu trong phổi, phế quản
Hướng xử lý hỗ trợ
Công thức tiêm: dùng 2 ngày đầu
Kết hợp ALPHA TRYPSIN đặc trị viêm, chống phù nề, giúp tan kén nhanh chóng, gà dễ thở
Công thức uống: dùng thêm 3 ngày
-
- FLOPHENICOL 20% kết hợpDOXY 50%
- JOSA DOX
- MEBI-TICOSIN 20% kết hợpDOXY 50%
- CEFTI ONE
Kết hợp:
- Thuốc điều trị viêm ALPHATRYPSIN WSP và giải độc gan thận HEPASOL B12
- Cải thiện thông thoáng, giảm mùi hôi bằng dùng men rắc chuồng PRO – BSUB
- Sát trùng chuồng trại
Giải pháp phòng bệnh hô hấp tổng quát cho gia cầm
Cải thiện môi trường chuồng nuôi
Chuồng nuôi cần đảm bảo thông thoáng, giảm khí độc, hạn chế bụi và kiểm soát độ ẩm phù hợp. Môi trường bí, ẩm hoặc mật độ nuôi quá cao là điều kiện thuận lợi để các bệnh hô hấp phát sinh và lây lan trong đàn.
Định kỳ dùng men rắc chuồng PRO-BSUB để giảm mùi hôi, hấp phụ khí độc.
Vệ sinh và sát trùng chuồng trại
Cần vệ sinh chuồng nuôi sạch sẽ, loại bỏ phân, chất thải và giữ nền chuồng khô ráo. Đồng thời sát trùng môi trường chăn nuôi định kỳ bằng một trong các sản phẩm như:
Việc sát trùng định kỳ giúp giảm áp lực mầm bệnh trong môi trường và hỗ trợ hạn chế nguy cơ bùng phát bệnh.
Chủ động vaccine phòng bệnh
Đối với các bệnh virus như Newcastle (ND) và viêm phế quản truyền nhiễm (IB), người chăn nuôi cần thực hiện vaccine đầy đủ và đúng lịch.
Chủ động vaccine là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ bùng phát dịch và bảo vệ đàn tốt hơn.
Bổ sung điện giải và hỗ trợ miễn dịch
Trong giai đoạn thời tiết thay đổi, sau vaccine, chuyển chuồng hoặc khi đàn bị stress, có thể bổ sung thêm điện giải, vitamin và sản phẩm hỗ trợ miễn dịch như:
Giải pháp này giúp hỗ trợ thể trạng, giảm stress và nâng cao sức đề kháng cho gia cầm trong các giai đoạn nhạy cảm.
Kết luận
Các bệnh hô hấp trên gia cầm như: CRD, Coryza, ND, IB, ORT có nhiều biểu hiện tương đối giống nhau nhưng nguyên nhân và hướng xử lý khác nhau.
Việc nhận biết sớm dấu hiệu đặc trưng của từng bệnh sẽ giúp người chăn nuôi có hướng hỗ trợ phù hợp hơn, giảm hao hụt và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
📞 Cần tư vấn giải pháp kiểm soát bệnh hô hấp trên gia cầm, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
