Bệnh viêm ruột hoại tử (Necrotic Enteritis – NE) là một trong những bệnh đường tiêu hóa thường gặp trên gà thịt và gà đẻ, gây ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng trưởng, khả năng hấp thu dinh dưỡng và hiệu quả chăn nuôi. Bệnh do vi khuẩn Clostridium perfringens gây ra và thường bùng phát khi đàn gà gặp các yếu tố bất lợi như nhiễm cầu trùng, thay đổi thức ăn hoặc điều kiện vệ sinh chuồng trại kém.
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể gây chết rải rác hoặc hàng loạt, làm tăng hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR), giảm năng suất và gây thiệt hại kinh tế đáng kể.
Nguyên nhân gây bệnh viêm ruột hoại tử trên gà
Bệnh do vi khuẩn Clostridium perfringens – một loại vi khuẩn Gram dương, kỵ khí và có khả năng sinh nha bào gây ra.
Trong điều kiện bình thường, vi khuẩn này có thể tồn tại với số lượng nhỏ trong đường ruột của gà mà không gây bệnh. Tuy nhiên, khi hệ tiêu hóa mất cân bằng hoặc sức đề kháng suy giảm, vi khuẩn sẽ phát triển mạnh và tiết độc tố làm tổn thương niêm mạc ruột.
Một số yếu tố thuận lợi làm bệnh bùng phát gồm:
- Gà mắc bệnh cầu trùng làm tổn thương niêm mạc ruột.
- Thay đổi khẩu phần ăn đột ngột.
- Thức ăn bị nấm mốc hoặc chất lượng kém.
- Khẩu phần giàu đạm động vật hoặc khó tiêu.
- Chuồng nuôi ẩm thấp, mật độ nuôi quá dày.
- Nhiễm ký sinh trùng đường ruột.
- Stress do thời tiết, vận chuyển hoặc thay đổi môi trường.
Vi khuẩn có thể tồn tại lâu trong chất độn chuồng, thức ăn, nước uống và môi trường dưới dạng nha bào, vì vậy nguy cơ tái phát bệnh khá cao nếu công tác vệ sinh không được thực hiện tốt.
Triệu chứng bệnh viêm ruột hoại tử trên gà
Bệnh thường gặp ở gà từ 3 tuần tuổi trở lên, đặc biệt trên đàn gà thịt nuôi với mật độ cao.
Khi mắc bệnh, gà có thể xuất hiện các biểu hiện như:
- Ủ rũ, giảm vận động.
- Giảm ăn hoặc bỏ ăn.
- Xù lông, xệ cánh, nằm tụm một chỗ.
- Tiêu chảy, phân màu nâu, nâu đỏ hoặc đen.
- Phân có thể chứa dịch nhầy, thức ăn chưa tiêu hoặc mảnh niêm mạc bong tróc.
- Gà gầy nhanh, chậm lớn, tăng trọng kém.
- Một số trường hợp chết đột ngột mà không biểu hiện triệu chứng rõ ràng.
Trong các đàn mắc bệnh kéo dài, tỷ lệ hao hụt không quá cao nhưng năng suất chăn nuôi giảm đáng kể do khả năng hấp thu dinh dưỡng bị ảnh hưởng.
Bệnh tích
Khi mổ khám gà bệnh thường ghi nhận các tổn thương đặc trưng ở đường tiêu hóa như:
- Ruột non, đặc biệt là hỗng tràng và hồi tràng phình to do chứa nhiều khí.
- Thành ruột mỏng, dễ rách.
- Lòng ruột chứa nhiều dịch màu nâu xám hoặc nâu đỏ.
- Niêm mạc ruột bị hoại tử, xuất huyết.
- Xuất hiện lớp màng giả màu vàng hoặc xám trắng bám trên niêm mạc ruột.
- Trong nhiều trường hợp có thể quan sát thấy thức ăn chưa tiêu trong đường ruột.
Đây là những bệnh tích điển hình giúp hỗ trợ chẩn đoán bệnh viêm ruột hoại tử.
Cách xử lý bệnh viêm ruột hoại tử trên gà
Do bệnh do vi khuẩn gây ra, cần xử lý càng sớm càng tốt để hạn chế tổn thương đường ruột và giảm tỷ lệ hao hụt.
Điều trị bằng kháng sinh
Có thể sử dụng một trong các sản phẩm của Mebipha theo hướng dẫn của bác sĩ thú y như:
Hỗ trợ phục hồi đường ruột
Sau khi điều trị kháng sinh nên bổ sung:
- MEBILACTYL 4WAY W.S hoặc Axit hữu cơ BUTYREX ONE
Giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện tiêu hóa và tăng khả năng hấp thu dưỡng chất.
Bổ sung điện giải và vitamin K
Trong thời gian bệnh, nên bổ sung:
- MEBI-ORGALYTE kết hợp VITAMIN K ORAL
Giúp cầm máu, chống xuất huyết bù nước, cân bằng điện giải, giảm stress và hỗ trợ gà phục hồi nhanh hơn.
Phòng bệnh viêm ruột hoại tử trên gà
Phòng bệnh luôn mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn điều trị.
Người chăn nuôi nên áp dụng đồng bộ các biện pháp sau:
Kiểm soát bệnh cầu trùng
Do cầu trùng là yếu tố thuận lợi quan trọng khiến bệnh viêm ruột hoại tử bùng phát, cần xây dựng chương trình phòng cầu trùng phù hợp cho từng giai đoạn nuôi.
- Định kỳ sử dụng men vi sinh rắc chuồng PRO-BSUB (1kg/250m2) để tiêu diệt mùi hôi, hâp phụ khí độc, giúp chất độn chuồng luôn khô ráo, hạn chế ẩm ướt.
- Thường xuyên sử dụng acid hữu cơ BUTYREX ONE để bảo vệ sức khoẻ đường ruột trong suốt quá trình chăn nuôi.
- Dùng thuốc phòng cầu trùng cho gà bằng MEBI-COX 2,5%, DICLACOX GIA CẦM, …
Quản lý thức ăn
- Sử dụng thức ăn đảm bảo chất lượng.
- Không sử dụng thức ăn bị nấm mốc.
- Hạn chế thay đổi khẩu phần ăn đột ngột.
Vệ sinh và sát trùng chuồng trại
Thực hiện vệ sinh định kỳ và sát trùng bằng:
Giúp giảm lượng vi khuẩn tồn lưu trong môi trường chăn nuôi.
Quản lý đàn
- Nuôi đúng mật độ.
- Giữ nền chuồng khô ráo.
- Đảm bảo thông thoáng.
- Hạn chế các yếu tố gây stress cho đàn gà.
Kết luận
Bệnh viêm ruột hoại tử trên gà là bệnh đường tiêu hóa nguy hiểm do Clostridium perfringens gây ra, thường bùng phát khi đường ruột bị tổn thương hoặc điều kiện chăn nuôi không đảm bảo. Nếu không xử lý kịp thời, bệnh sẽ làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng, tăng hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR), giảm tăng trọng và gây thiệt hại kinh tế đáng kể.
Việc kết hợp điều trị sớm, bổ sung điện giải, vitamin, men tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng và thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh, an toàn sinh học sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và duy trì năng suất đàn gà.
📞 Để được tư vấn phác đồ phòng và điều trị bệnh viêm ruột hoại tử trên gà phù hợp với từng mô hình chăn nuôi, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được đội ngũ Bác sĩ thú y hỗ trợ.
