Tụ huyết trùng là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp trên vịt và ngan, gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi do tỷ lệ chết có thể tăng cao khi bệnh bùng phát. Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường xuất hiện nhiều hơn vào thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi hoặc khi đàn vịt bị stress, sức đề kháng suy giảm.
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể lây lan nhanh trong đàn, làm giảm năng suất chăn nuôi và gây tổn thất kinh tế đáng kể.
1. Bệnh tụ huyết trùng ở vịt là gì?
Tụ huyết trùng là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra. Bệnh có thể xảy ra trên vịt, ngan ở nhiều lứa tuổi khác nhau và thường diễn biến dưới các thể quá cấp tính, cấp tính hoặc mãn tính.
Vi khuẩn có thể tồn tại trong môi trường chăn nuôi, trong chất thải hoặc trong cơ thể gia cầm mang trùng. Khi gặp điều kiện thuận lợi như thời tiết bất lợi, mật độ nuôi cao hoặc sức đề kháng giảm, vi khuẩn sẽ phát triển mạnh và gây bệnh.
2. Nguyên nhân gây bệnh tụ huyết trùng ở vịt
Bệnh tụ huyết trùng thường xuất hiện khi đàn vịt tiếp xúc với nguồn vi khuẩn từ môi trường hoặc từ những cá thể mang mầm bệnh.
Lây lan từ vịt bệnh và vịt mang trùng
Những con đang mắc bệnh hoặc mang vi khuẩn trong cơ thể có thể đào thải mầm bệnh ra môi trường thông qua:
- Phân
- Dịch tiết đường hô hấp
- Nước uống
- Chất độn chuồng
Từ đó làm lây nhiễm sang những con khỏe mạnh trong đàn.
Vi khuẩn xâm nhập qua nhiều đường khác nhau
Pasteurella multocida có thể xâm nhập vào cơ thể vịt qua:
- Đường hô hấp
- Đường tiêu hóa
- Các vết thương ngoài da
Khi vào cơ thể, vi khuẩn nhanh chóng nhân lên và gây nhiễm trùng huyết, tổn thương nhiều cơ quan nội tạng.
Điều kiện chăn nuôi bất lợi
Bệnh thường bùng phát mạnh khi:
- Thời tiết thay đổi đột ngột
- Giao mùa
- Mật độ nuôi quá cao
- Chuồng nuôi ẩm ướt
- Vệ sinh kém
- Dinh dưỡng không đầy đủ
Đây là những yếu tố làm giảm sức đề kháng và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Stress làm tăng nguy cơ mắc bệnh
Những đàn vịt bị stress do vận chuyển, thay đổi môi trường sống hoặc các bệnh khác cũng có nguy cơ phát bệnh cao hơn bình thường.
3. Dấu hiệu nhận biết bệnh tụ huyết trùng ở vịt
Mức độ biểu hiện của bệnh phụ thuộc vào độc lực của vi khuẩn và sức khỏe của đàn vịt.
Thể quá cấp tính
Đây là thể bệnh nguy hiểm nhất.
Nhiều trường hợp vịt đang khỏe mạnh bỗng nhiên:
- Ủ rũ
- Sốt cao
- Bỏ ăn
- Chết nhanh chỉ sau vài giờ
Một số đàn có thể xuất hiện tỷ lệ chết tăng đột ngột mà chưa kịp quan sát rõ triệu chứng lâm sàng.
Thể cấp tính
Đây là thể bệnh thường gặp nhất trong thực tế chăn nuôi.
Vịt bệnh thường có biểu hiện:
- Bỏ ăn
- Xù lông
- Ủ rũ
- Đi lại chậm chạp
- Khát nước nhiều
Kèm theo đó là các dấu hiệu hô hấp như:
- Chảy nước mũi
- Chảy dịch miệng
- Thở khó
- Sủi bọt ở mũi hoặc miệng
Một số trường hợp còn xuất hiện:
- Tiêu chảy phân xanh, vàng hoặc xám đen
- Mặt và tích sưng tụ máu
- Nằm bẹp
- Chết sau 2 – 5 ngày nếu không được xử lý kịp thời
Đối với đàn vịt đẻ, bệnh có thể làm giảm năng suất và gây biến dạng trứng.
Thể mãn tính
Những con sống sót sau giai đoạn cấp tính có thể chuyển sang thể mãn tính.
Biểu hiện thường gặp gồm:
- Gầy yếu
- Chậm lớn
- Viêm khớp
- Đi lại khó khăn
- Viêm xoang mắt
- Một số trường hợp có biểu hiện thần kinh
4. Bệnh tích thường gặp
Khi mổ khám vịt bệnh, có thể quan sát thấy nhiều tổn thương đặc trưng.
Bệnh tích ở thể cấp tính
Thường gặp:
- Xuất huyết nhiều cơ quan nội tạng
- Phổi tụ huyết
- Gan viêm, xuất huyết lấm tấm
- Màng tim viêm có dịch vàng
- Túi khí đục
Các tổn thương này phản ánh tình trạng nhiễm trùng huyết do vi khuẩn gây ra.
Bệnh tích ở thể mãn tính
Trong các trường hợp kéo dài có thể thấy:
- Viêm màng tim mãn tính
- Viêm màng gan mãn tính
- Viêm túi khí
- Xuất hiện các khối bã đậu màu trắng trong xoang mắt hoặc vùng hô hấp
- Viêm buồng trứng, viêm ống dẫn trứng ở vịt đẻ
5. Hậu quả của bệnh tụ huyết trùng
Bệnh tụ huyết trùng có thể gây thiệt hại lớn nếu không kiểm soát tốt.
Một số ảnh hưởng thường gặp gồm:
Tăng tỷ lệ chết trong đàn
Đặc biệt ở thể quá cấp tính và cấp tính, tỷ lệ chết có thể tăng nhanh chỉ trong vài ngày.
Giảm năng suất chăn nuôi
Vịt bệnh thường:
- Giảm ăn
- Chậm lớn
- Tăng trọng kém
Đối với vịt đẻ còn làm giảm sản lượng và chất lượng trứng.
Tăng chi phí điều trị
Người chăn nuôi phải tốn thêm chi phí:
- Thuốc điều trị
- Điện giải
- Vitamin
- Công chăm sóc
Đồng thời làm kéo dài thời gian nuôi.
6. Cách xử lý bệnh tụ huyết trùng ở vịt
Khi phát hiện bệnh, cần can thiệp sớm nhằm hạn chế tỷ lệ chết và giảm lây lan trong đàn.
Sử dụng kháng sinh điều trị:
Đối với cá thể bệnh nặng: Có thể dùng một trong các sản phẩm
Tiêm 2 ngày liên tục.
Điều trị cho toàn đàn
Dùng một trong những sản phẩm:
Dùng 3 – 5 ngày.
Hỗ trợ hạ sốt và nâng cao sức đề kháng
Trong quá trình điều trị có thể bổ sung hạ sốt PARA C kết hợp sản phẩm:
Hỗ trợ bù điện giải, giảm stress và nâng cao sức đề kháng cho đàn vịt bệnh.
Vệ sinh và sát trùng chuồng nuôi
Cần vệ sinh chuồng trại, máng ăn, máng uống và khu vực xung quanh thường xuyên.
Có thể sát trùng định kỳ bằng:
Giúp giảm áp lực mầm bệnh trong môi trường chăn nuôi.
7. Phòng bệnh tụ huyết trùng ở vịt
Phòng bệnh luôn là giải pháp hiệu quả và tiết kiệm hơn điều trị.
Tiêm vaccine đầy đủ
Đây là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ bùng phát bệnh trong đàn.
Cần thực hiện theo khuyến cáo của cơ quan thú y và nhà sản xuất vaccine.
Quản lý chuồng nuôi tốt
Chuồng nuôi cần đảm bảo:
- Khô ráo
- Thông thoáng
- Mật độ nuôi phù hợp
- Hạn chế stress
Tăng cường sức đề kháng
Có thể bổ sung định kỳ:
Giúp hỗ trợ miễn dịch và nâng cao sức khỏe đàn vịt trong những giai đoạn thời tiết bất lợi.
Kết luận
Tụ huyết trùng là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên vịt và ngan, có khả năng lây lan nhanh và gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh, điều trị kịp thời và áp dụng tốt các biện pháp phòng bệnh sẽ giúp hạn chế tỷ lệ chết, giảm tổn thất kinh tế và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
📞 Để được tư vấn giải pháp phòng và hỗ trợ xử lý bệnh tụ huyết trùng trên vịt phù hợp với từng mô hình nuôi, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
