Bệnh Gumboro là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp trên đàn gà, đặc biệt ở giai đoạn gà con và gà dò. Bệnh gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ miễn dịch, làm giảm sức đề kháng và tạo điều kiện cho nhiều bệnh kế phát phát sinh.
Trong thực tế chăn nuôi, Gumboro có thể xuất hiện trên nhiều giống gà khác nhau với tỷ lệ nhiễm rất cao. Khi bệnh bùng phát, đàn gà không chỉ giảm tăng trưởng mà còn tăng tỷ lệ hao hụt, ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi.
1. Nguyên nhân gây bệnh Gumboro
Bệnh Gumboro (IBD – Infectious Bursal Disease) do virus thuộc họ Birnaviridae gây ra.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus chủ yếu tấn công túi Fabricius – cơ quan miễn dịch quan trọng của gà. Khi túi Fabricius bị tổn thương, khả năng sản sinh tế bào miễn dịch và kháng thể giảm mạnh, khiến gà dễ mắc thêm nhiều bệnh khác như CRD, E.coli, ORT hoặc các bệnh đường tiêu hóa.
Bệnh có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở:
- Gà từ 1 – 12 tuần tuổi
- Gà từ 3 – 6 tuần tuổi là mẫn cảm nhất
Virus Gumboro có sức đề kháng khá cao ngoài môi trường và có thể tồn tại lâu trong:
- Chuồng nuôi
- Chất độn chuồng
- Phân gà
- Nước uống
- Dụng cụ chăn nuôi
Đường truyền lây
Bệnh có khả năng lây lan rất nhanh trong đàn.
Virus có thể lây trực tiếp từ gà bệnh sang gà khỏe thông qua tiếp xúc hoặc lây gián tiếp qua:
- Thức ăn
- Nước uống
- Không khí
- Dụng cụ chăn nuôi
- Người chăm sóc
- Phân và chất thải nhiễm mầm bệnh
Do khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường nên nếu công tác vệ sinh và sát trùng không tốt, bệnh rất dễ tái phát trên các lứa nuôi tiếp theo.
2. Triệu chứng bệnh Gumboro
Thời gian ủ bệnh thường ngắn, chỉ khoảng 2 – 3 ngày sau khi nhiễm virus.
Bệnh thường bùng phát nhanh trong đàn với các biểu hiện khá điển hình.
Gà bệnh thường có biểu hiện:
- Xù lông
- Ủ rũ
- Giảm ăn hoặc bỏ ăn
- Tụm thành từng nhóm
- Đầu cúi thấp
- Run rẩy
Một số con có biểu hiện:
- Bay nhảy bất thường
- Cắn mổ hậu môn lẫn nhau
- Khát nước nhiều hơn bình thường
Triệu chứng đường tiêu hóa
Đây là dấu hiệu thường gặp khi bệnh tiến triển.
Gà có thể:
- Tiêu chảy phân trắng
- Hậu môn dính phân
- Mất nước nhanh
Khi tiêu chảy kéo dài, gà nhanh chóng gầy yếu và giảm trọng lượng rõ rệt.
Tốc độ lây lan rất nhanh, tỷ lệ chết thường dao động từ 10 – 30%, tuy nhiên khi ghép với các bệnh kế phát khác có thể tăng cao hơn.
3. Bệnh tích bệnh Gumboro
Bệnh tích đặc trưng nhất của Gumboro nằm ở túi Fabricius.
Tùy theo giai đoạn bệnh mà mức độ tổn thương có thể khác nhau.
Giai đoạn đầu
Trong những ngày đầu phát bệnh có thể quan sát thấy:
- Túi Fabricius sưng to
- Chứa nhiều dịch nhầy màu trắng
- Thành túi dày lên
Giai đoạn tiến triển
Sau 2 – 3 ngày mắc bệnh, bệnh tích thường rõ hơn:
- Túi Fabricius sưng đỏ
- Xuất huyết lấm tấm trên bề mặt
- Thận sưng nhạt màu
- Ruột viêm và chứa nhiều dịch nhầy
Giai đoạn nặng
Ở những con chết do bệnh thường thấy:
- Cơ ngực xuất huyết thành vệt
- Cơ đùi xuất huyết
- Xác nhợt nhạt
- Túi Fabricius teo nhỏ sau giai đoạn sưng
Đây là bệnh tích khá điển hình giúp hỗ trợ chẩn đoán bệnh Gumboro trên thực tế.
4. Phòng bệnh Gumboro
Do bệnh do virus gây ra nên phòng bệnh luôn là giải pháp quan trọng và hiệu quả nhất.
Thực hiện vaccine đúng lịch
Đây là biện pháp phòng bệnh quan trọng nhất.
Tùy chương trình vaccine của từng trại, có thể sử dụng vaccine Gumboro theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Thông thường:
- Lần 1: khoảng 7 ngày tuổi
- Lần 2: khoảng 14 ngày tuổi
Vệ sinh và sát trùng chuồng trại
Virus Gumboro có khả năng tồn tại lâu trong môi trường nên cần tăng cường vệ sinh chuồng nuôi.
Có thể sát trùng định kỳ bằng:
Việc sát trùng thường xuyên giúp giảm áp lực mầm bệnh trong môi trường.
Nâng cao sức đề kháng cho đàn
Trong các giai đoạn chuyển mùa, úm gà hoặc sau khi làm vaccine có thể bổ sung:
Giúp hỗ trợ miễn dịch và nâng cao khả năng chống chịu của đàn.
5. Điều trị bệnh Gumboro
Do bệnh do virus gây ra nên hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Khi phát hiện đàn gà mắc bệnh, mục tiêu chính là giảm hao hụt, hỗ trợ miễn dịch và hạn chế các bệnh kế phát.
Vệ sinh, sát trùng
Cần:
- Vệ sinh chuồng trại
- Tăng cường sát trùng môi trường nuôi
Có thể sử dụng: MEBI-IODINE, CLEAR, SEPTIC.
Bổ sung hạ sốt, điện giải và vitamin
Gà mắc Gumboro thường sốt cao, tiêu chảy làm mất nước và suy nhược nhanh. Nếu không hạ sốt kịp thời cho đàn gà thì tỷ lệ chết rất cao.
Cần bổ sung sản phẩm hạ sốt khẩn cấp ACETYL C – hạ sốt nhanh, tác dụng kéo dài, không ảnh hưởng đến gan thận. Sử dụng kết hợp với sản phẩm cung cấp điện giải để bù nước, cân bằng điện giải như:
Hỗ trợ miễn dịch & tăng cường giải độc, tái tạo tế bào thận tổn thương
Đây là giải pháp rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh.
Có thể sử dụng:
Giúp hỗ trợ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng cho đàn gà, kháng virus, giảm tỷ lệ hao hụt thấp nhất cho đàn gà, gà mau phục hồi hơn.
Kết hợp AMINO PHOSPHORIC – giải độc cấp tốc, tái tạo mô gan chỉ sau 36 giờ, tế bào thận sau 72 giờ, giúp gà tỉnh và mau phục hồi trở lại.
Hạn chế bệnh kế phát
Do hệ miễn dịch bị tổn thương, đàn gà rất dễ phát sinh thêm các bệnh do vi khuẩn cơ hội.
Người chăn nuôi cần theo dõi sát tình trạng đàn để có hướng xử lý phù hợp khi xuất hiện các bệnh kế phát về hô hấp hoặc tiêu hóa. Có thể sử dụng một số kháng sinh hoạt phổ rộng để điều trị bệnh kế phát như: CEFTI ONE, AMPICOLI, AMOX 50% AC, …
Kết luận
Bệnh Gumboro là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây suy giảm miễn dịch nghiêm trọng trên đàn gà, đặc biệt ở giai đoạn từ 3 – 6 tuần tuổi. Việc phát hiện sớm, chăm sóc hỗ trợ kịp thời và thực hiện chương trình vaccine đầy đủ sẽ giúp giảm đáng kể thiệt hại do bệnh gây ra.
📞 Để được tư vấn giải pháp phòng và hỗ trợ xử lý bệnh Gumboro phù hợp với từng mô hình chăn nuôi, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
