Bệnh do Mycoplasma suis gây thiếu máu trên heo là bệnh truyền nhiễm xảy ra ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt trên heo con theo mẹ, heo sau cai sữa và heo nái sinh sản. Tác nhân gây bệnh ký sinh trên và trong hồng cầu, làm phá hủy hồng cầu, gây thiếu máu cấp hoặc mạn tính, giảm sức đề kháng và tạo điều kiện cho nhiều bệnh kế phát.
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể làm heo chậm lớn, giảm năng suất sinh sản, tăng tỷ lệ hao hụt và gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi.
1. Nguyên nhân gây bệnh do Mycoplasma suis trên heo
Bệnh do vi khuẩn Mycoplasma suis gây ra. Đây là vi khuẩn thuộc giống Mycoplasma, có khả năng ký sinh trên bề mặt hoặc bên trong tế bào hồng cầu.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn làm giảm số lượng hồng cầu, giảm nồng độ hemoglobin, sắt và glucose trong máu, đồng thời làm tăng bilirubin, khiến heo bị thiếu máu ở nhiều mức độ khác nhau.
Đường truyền lây
Mycoplasma suis chủ yếu lây truyền qua đường máu, bao gồm:
- Kim tiêm sử dụng chung.
- Dụng cụ bấm nanh, cắt đuôi, thiến heo không được sát trùng.
- Chủng vaccine không đúng quy trình.
- Ruồi, muỗi và côn trùng hút máu.
- Nhập đàn mang mầm bệnh.
Bệnh không lây qua tinh dịch hoặc nước bọt.
Các yếu tố làm bệnh bùng phát
Nguy cơ mắc bệnh tăng cao khi:
- Giao mùa hoặc mùa khô.
- Heo bị stress.
- Chuồng nuôi vệ sinh kém.
- Sức đề kháng suy giảm.
- Đàn có nhiều côn trùng hút máu.
- Nhập heo mang mầm bệnh.
2. Triệu chứng bệnh do Mycoplasma suis trên heo
Bệnh có thể xuất hiện ở thể cấp tính hoặc mạn tính.
Trên heo con theo mẹ
Heo thường có biểu hiện:
- Da và niêm mạc nhợt nhạt.
- Còi cọc, chậm lớn.
- Gầy yếu.
- Độ đồng đều đàn kém.
- Vành tai tím bầm.
- Sưng mí mắt.
- Run rẩy.
- Đi không vững.
- Có thể co giật do hạ đường huyết.
Trên heo sau cai sữa
Heo thường:
- Giảm ăn.
- Chậm lớn.
- Lờ đờ.
- Da trắng nhợt.
- Lông khô, xù.
- Thở gấp hoặc thở bụng.
- Hoại tử mỏm tai.
- Hoại tử mỏm đuôi.
Trên heo nái
Heo nái mắc bệnh có thể xuất hiện:
- Sốt cao 40-42°C.
- Giảm ăn.
- Thiếu máu.
- Da vàng hoặc nhợt nhạt.
- Giảm tiết sữa.
- Chậm động dục.
- Giảm tỷ lệ phối đạt.
- Sảy thai hoặc đẻ non.
- Heo con sinh ra yếu và còi cọc.
Thể mạn tính
Ở thể mạn tính, heo thường:
- Thiếu máu kéo dài.
- Vàng da.
- Chậm lớn.
- Da khô.
- Lông xù.
- Suy giảm miễn dịch.
- Dễ mắc các bệnh hô hấp và tiêu hóa kế phát.
3. Bệnh tích thường gặp
Khi mổ khám, có thể ghi nhận các bệnh tích sau:
Hệ tuần hoàn
- Máu loãng.
- Hồng cầu biến dạng.
- Giảm số lượng hồng cầu.
Da và niêm mạc
- Da nhợt nhạt.
- Niêm mạc trắng.
- Vàng da do tăng bilirubin.
Các cơ quan nội tạng
- Lách sưng.
- Hạch sưng.
- Tim nhão.
- Thành tim mỏng.
- Viêm màng tim.
Xoang ngực và xoang bụng
- Tràn dịch xoang ngực.
- Tràn dịch xoang bụng.
Phổi
- Phổi sưng.
- Xuất huyết.
Ngoài ra, ở heo sau cai sữa và heo choai có thể xuất hiện các tổn thương loét hoặc hoại tử ở tai, mõm và đuôi.
4. Cách điều trị bệnh do Mycoplasma suis trên heo
a. Vệ sinh – sát trùng
– Phun thuốc sát trùng CLEAR hoặc SEPTIC hoặc MEBI-IODINE cho chuồng trại ngày 1 lần trong suốt thời gian dịch.
– Sát trùng dụng cụ, vết thương bằng MEBI-IODINE
– Không dùng chung kim tiêm.
b. Dùng thuốc kháng sinh & hỗ trợ điều trị
Điều trị cá thể
- Đối với heo có biểu hiện lâm sàng rõ rệt (sảy thai, mất sữa, thiếu máu, sốt, bỏ ăn…), cần tiến hành điều trị bằng kháng sinh qua đường tiêm: OXYTETRA 200 LA với liều 1ml/10-15 kg TT. Thuốc có tác dụng kéo dài 48 giờ. Tiêm liệu trình 3-5 ngày.
- Kết hợp tiêm MEBI-DEXTRAN INJ 1-2ml/con bổ máu, tái tạo hồng cầu. Tiêm 1 lần. Sau 10 ngày có thể nhắc lại với cá thể còi cọc.
- Tiêm thuốc bổ trợ METOSAL 10% VIP giúp phục hồi sinh lực cho heo. Tiêm trong 3-5 ngày liên tục.
Điều trị toàn đàn
Khi đã phát hiện dương tính, Mycoplasma suis thường có tỷ lệ nhiễm cao trong quần thể, bao gồm cả những con nhiễm nhưng chưa có triệu chứng.
Trong giai đoạn nhiễm sớm, chưa biểu hiện lâm sàng, heo sẽ đáp ứng tốt hơn với điều trị kháng sinh. Do đó, việc điều trị toàn đàn ở giai đoạn này nên được áp dụng nhằm giảm tải lượng vi khuẩn và ngăn chặn bệnh tiến triển nặng.
- Trộn kháng sinh OTC 50% WSP với liều 1kg/20-30 tấn thể trọng liên tục trong 15 ngày, nghỉ 10 ngày, trộn lặp lại 10 ngày. Sau đó cứ định kỳ 1 tháng trộn 1 đợt 7-10 ngày. Duy trì trong 3 tháng liên tục.
- Kết hợp trộn β- GLUCAN trong 7-10 ngày hỗ trợ tăng cường miễn dịch, tăng sức đề kháng cho đàn heo.
5. Phòng bệnh do Mycoplasma suis trên heo
Phòng bệnh là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế thiệt hại do Mycoplasma suis gây ra.
Thực hiện an toàn sinh học
- Không dùng chung kim tiêm.
- Sát trùng dụng cụ bấm nanh, cắt đuôi, thiến heo.
- Quản lý tốt việc nhập đàn.
- Kiểm soát côn trùng hút máu.
Sát trùng chuồng trại
Định kỳ sát trùng bằng:
Giúp giảm mầm bệnh trong môi trường chăn nuôi.
Nâng cao sức đề kháng
Bổ sung định kỳ một trong những sản phẩm:
- MULTI PRO ONE
- β- GLUCAN trong các giai đoạn stress hoặc thời tiết bất lợi.
Quản lý đàn
- Giảm stress.
- Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ.
- Theo dõi phát hiện sớm heo có biểu hiện thiếu máu.
- Hạn chế nhập heo từ nguồn không rõ tình trạng dịch bệnh.
Kết luận
Bệnh do Mycoplasma suis gây thiếu máu trên heo là bệnh truyền nhiễm có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và ảnh hưởng lớn đến năng suất chăn nuôi. Bệnh làm giảm số lượng hồng cầu, gây thiếu máu, chậm lớn, suy giảm miễn dịch và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh kế phát.
Việc kết hợp điều trị kịp thời bằng kháng sinh phù hợp, bổ sung dinh dưỡng, nâng cao sức đề kháng và thực hiện tốt các biện pháp an toàn sinh học sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, giảm tỷ lệ hao hụt và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
📞 Để được tư vấn giải pháp phòng và điều trị bệnh do Mycoplasma suis trên heo, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
