Bệnh liên cầu khuẩn trên heo là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp trong chăn nuôi heo hiện nay. Bệnh không chỉ gây thiệt hại kinh tế lớn do làm giảm tỷ lệ nuôi sống, chậm tăng trưởng mà còn là bệnh có khả năng lây sang người.
Tác nhân gây bệnh có thể tồn tại lâu trong môi trường và bùng phát mạnh khi đàn heo bị stress hoặc sức đề kháng suy giảm. Vì vậy, việc phát hiện sớm và áp dụng các biện pháp điều trị, phòng bệnh phù hợp đóng vai trò rất quan trọng trong chăn nuôi.
1. Nguyên nhân gây bệnh liên cầu khuẩn trên heo
Bệnh liên cầu khuẩn do vi khuẩn Streptococcus suis gây ra. Đây là vi khuẩn Gram dương thường cư trú trong:
- Đường hô hấp trên.
- Xoang mũi.
- Hạch amidan.
- Đường tiêu hóa.
- Đường sinh dục.
Nhiều nghiên cứu cho thấy đã xác định được hơn 35 serotype của S. suis, trong đó serotype 2 là chủng gây bệnh phổ biến và nguy hiểm nhất trên heo và người.
Vi khuẩn có khả năng tồn tại khá lâu trong môi trường:
- Tồn tại nhiều tuần trong xác động vật.
- Có thể sống trong phân, bụi và chất thải chăn nuôi.
- Dễ phát tán trong điều kiện vệ sinh kém.
Đường truyền lây
Bệnh có thể lây truyền qua:
- Đường hô hấp.
- Đường tiêu hóa.
- Tiếp xúc trực tiếp giữa heo bệnh và heo khỏe.
- Heo mẹ truyền sang heo con.
- Môi trường, dụng cụ chăn nuôi nhiễm mầm bệnh.
Các yếu tố làm bệnh bùng phát
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
- Cai sữa.
- Vận chuyển.
- Thay đổi đàn.
- Mật độ nuôi cao.
- Chuồng nuôi nóng ẩm.
- Thông thoáng kém.
- Heo đang mắc PRRS hoặc các bệnh truyền nhiễm khác.
- Sức đề kháng suy giảm.
2. Triệu chứng bệnh liên cầu khuẩn trên heo
Bệnh thường gặp nhất trên:
- Heo con theo mẹ.
- Heo cai sữa.
- Heo từ 3-22 tuần tuổi.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng huyết và lan đến nhiều cơ quan khác nhau.
Thể nhiễm trùng huyết
Heo thường có biểu hiện:
- Sốt cao.
- Bỏ ăn.
- Mệt mỏi.
- Da đỏ hoặc xuất huyết.
- Thở khó.
- Chết đột ngột.
Thể thần kinh
Đây là thể bệnh khá điển hình.
Heo có thể xuất hiện:
- Run rẩy.
- Co giật.
- Nghiêng đầu.
- Trợn mắt.
- Đi loạng choạng.
- Liệt chân.
- Bơi chèo.
- Nằm nghiêng.
Nguyên nhân là do vi khuẩn gây viêm màng não và tổn thương hệ thần kinh trung ương.
Thể viêm khớp
Một số con có biểu hiện:
- Sưng khớp.
- Đi khập khiễng.
- Khó đứng dậy.
- Đau khi vận động.
Thể hô hấp
Heo có thể bị:
- Ho.
- Khó thở.
- Viêm phổi.
- Thở nhanh.
3. Bệnh tích thường gặp
Khi mổ khám có thể ghi nhận:
Hệ thần kinh
- Viêm màng não.
- Xuất huyết não.
- Phù não.
Hệ tuần hoàn
- Viêm nội tâm mạc.
- Xuất huyết nhiều cơ quan.
- Nhiễm trùng huyết.
Hệ hô hấp
- Phổi sung huyết.
- Viêm phổi.
- Xuất huyết phổi.
Hệ vận động
- Viêm khớp.
- Tích dịch khớp.
- Viêm bao hoạt dịch.
Ngoài ra, một số trường hợp có thể ghi nhận viêm màng tim hoặc tổn thương nhiều cơ quan nội tạng.
4. Cách điều trị bệnh liên cầu khuẩn trên heo
Khi phát hiện heo bệnh cần nhanh chóng:
- Cách ly heo bệnh.
- Giữ chuồng khô ráo.
- Cung cấp đầy đủ nước uống.
- Hạn chế stress.
- Tăng cường chăm sóc.
Điều trị kháng sinh
- Liều: 1 ml/15-20 kg thể trọng.
- Tác dụng kéo dài đến 72 giờ.
- Trường hợp nặng có thể tiêm nhắc lại sau 36 – 48 giờ.
Ceftriaxone có khả năng phân bố tốt đến nhiều cơ quan, bao gồm cả hệ thần kinh trung ương nên được đánh giá hiệu quả trong các trường hợp viêm màng não do liên cầu khuẩn.
Hạ sốt và chống viêm
Giúp:
- Hạ sốt.
- Giảm đau.
- Chống viêm.
- Cải thiện khả năng vận động.
Hỗ trợ hồi phục
Có thể sử dụng:
Giúp:
- Chống stress.
- Hỗ trợ thần kinh.
- Nâng cao thể trạng.
- Giúp heo hồi phục nhanh hơn.
5. Phòng bệnh liên cầu khuẩn trên heo
Phòng bệnh luôn là giải pháp quan trọng nhất trong kiểm soát liên cầu khuẩn.
Thực hiện an toàn sinh học
- Áp dụng cùng vào cùng ra.
- Vệ sinh chuồng trại thường xuyên.
- Giảm mật độ nuôi.
- Hạn chế stress.
Sát trùng định kỳ
Có thể sử dụng:
Sát trùng chuồng nuôi định kỳ 1-2 lần mỗi tuần giúp giảm áp lực mầm bệnh.
Quản lý đàn tốt
- Cai sữa đúng kỹ thuật.
- Hạn chế trộn đàn.
- Đảm bảo thông thoáng chuồng nuôi.
- Cung cấp khẩu phần dinh dưỡng đầy đủ.
Tăng cường sức đề kháng
Có thể bổ sung:
Giúp hỗ trợ miễn dịch và nâng cao sức đề kháng cho đàn.
Kết luận
Bệnh liên cầu khuẩn trên heo là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng gây thiệt hại lớn về kinh tế và có thể lây sang người. Bệnh thường gặp ở heo con và heo sau cai sữa với các biểu hiện như sốt, viêm màng não, viêm khớp, viêm phổi và nhiễm trùng huyết.
Việc phát hiện sớm, điều trị kịp thời bằng kháng sinh phù hợp kết hợp với nâng cao sức đề kháng và thực hiện tốt an toàn sinh học sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
📞 Để được tư vấn giải pháp phòng và điều trị bệnh liên cầu khuẩn trên heo, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
