Theo thông tin từ Cục Chăn nuôi và Thú y, từ đầu tháng 6/2026, hệ thống phòng xét nghiệm đã phát hiện virus Lở mồm long móng (LMLM) serotype A trên gia súc tại tỉnh Cao Bằng và Thái Nguyên. Đây là serotype đã không xuất hiện tại Việt Nam từ năm 2018 và hiện đang được cơ quan chuyên môn tiếp tục điều tra dịch tễ, giải trình tự gen nhằm xác định nguồn gốc và mức độ lưu hành của virus.
Thông tin này đang nhận được sự quan tâm lớn từ người chăn nuôi bởi bệnh Lở mồm long móng là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên gia súc, có khả năng lây lan rất nhanh và gây thiệt hại đáng kể về kinh tế nếu không được kiểm soát kịp thời.
1. Bệnh Lở mồm long móng là gì?
Lở mồm long móng (LMLM) là bệnh truyền nhiễm do virus thuộc họ Picornaviridae gây ra, thường gặp trên các loài gia súc móng guốc chẵn như: Trâu, bò, heo, dê, cừu
Virus có khả năng lây lan rất nhanh qua tiếp xúc trực tiếp, không khí, phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi và các sản phẩm động vật mang mầm bệnh.
Hiện nay, virus LMLM được chia thành nhiều serotype khác nhau gồm:
- O
- A
- C
- Asia 1
- SAT1
- SAT2
- SAT3
Tại Việt Nam, các serotype từng ghi nhận chủ yếu là O, A và Asia 1. Trong đó type O lưu hành phổ biến hơn cả.
2. Vì sao việc phát hiện LMLM serotype A cần được quan tâm?
Theo thông tin từ Cục Chăn nuôi và Thú y, virus LMLM serotype A vừa được phát hiện tại Cao Bằng và Thái Nguyên sau nhiều năm không ghi nhận xuất hiện tại nước ta.
Việc phát hiện lại serotype A cho thấy nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh trên đàn gia súc vẫn luôn hiện hữu, đặc biệt tại các khu vực có hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc hoặc khu vực biên giới.
Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể:
- Lây lan nhanh trong đàn
- Gây giảm tăng trọng
- Giảm năng suất sinh sản
- Giảm năng suất khai thác sữa
- Tăng chi phí điều trị và chăm sóc
- Ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chăn nuôi
3. Dấu hiệu nhận biết bệnh Lở mồm long móng
Gia súc mắc bệnh thường có các biểu hiện đặc trưng như:
Sốt cao đột ngột
Ở giai đoạn đầu, gia súc thường:
- Sốt cao
- Mệt mỏi
- Giảm ăn
- Nằm nhiều
Đây là dấu hiệu sớm nhưng khá dễ nhầm lẫn với một số bệnh truyền nhiễm khác.
Xuất hiện mụn nước ở miệng
Sau khi sốt từ 1-2 ngày, gia súc bắt đầu xuất hiện:
- Mụn nước ở môi
- Mụn nước ở lưỡi
- Mụn nước ở lợi
- Chảy nhiều nước dãi
Khi các mụn nước vỡ ra sẽ hình thành các vết loét khiến gia súc đau đớn và bỏ ăn.
Tổn thương ở chân và móng
Virus cũng gây tổn thương vùng da quanh móng chân.
Gia súc có thể:
- Đi lại khó khăn
- Khập khiễng
- Nằm nhiều
- Bong móng trong trường hợp nặng
Đây là dấu hiệu rất đặc trưng của bệnh LMLM.
4. Nguy cơ lây lan của bệnh
Virus LMLM có khả năng phát tán mạnh trong môi trường.
Nguồn lây có thể đến từ:
- Gia súc mắc bệnh
- Gia súc mang trùng
- Phương tiện vận chuyển
- Người chăm sóc
- Dụng cụ chăn nuôi
- Thức ăn, nước uống bị nhiễm mầm bệnh
Đặc biệt, hoạt động mua bán và vận chuyển gia súc không rõ nguồn gốc là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ phát tán dịch bệnh trên diện rộng.
5. Giải pháp chủ động phòng bệnh LMLM
Hiện nay, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất đối với bệnh LMLM.
Tiêm vaccine đầy đủ
Người chăn nuôi cần thực hiện chương trình tiêm phòng theo hướng dẫn của cơ quan thú y địa phương.
Đối với khu vực có nguy cơ cao hoặc khu vực lân cận ổ dịch, cần tuân thủ nghiêm các chương trình tiêm phòng khẩn cấp và tiêm phòng bao vây theo khuyến cáo chuyên môn.
Tăng cường vệ sinh và sát trùng
Cần thực hiện vệ sinh chuồng nuôi thường xuyên và sát trùng định kỳ bằng các sản phẩm như:
Việc sát trùng giúp giảm áp lực mầm bệnh trong môi trường và hạn chế nguy cơ lây lan dịch.
Kiểm soát người và phương tiện ra vào trại
Người chăn nuôi cần:
- Hạn chế khách ra vào khu vực nuôi
- Vệ sinh phương tiện vận chuyển
- Kiểm soát nguồn gia súc nhập đàn
Không mua bán hoặc nhập đàn từ các nguồn không rõ tình trạng dịch bệnh.
Hỗ trợ sức đề kháng cho đàn
Trong giai đoạn thời tiết thay đổi hoặc khu vực có nguy cơ dịch bệnh cao, có thể tham khảo bổ sung:
Giúp hỗ trợ miễn dịch, giảm stress và nâng cao sức khỏe tổng thể cho đàn gia súc.
6. Cần làm gì khi phát hiện gia súc mắc bệnh?
Khi phát hiện gia súc mắc LMLM, người chăn nuôi cần:
- Cách ly ngay động vật mắc bệnh
- Không bán chạy hoặc giết mổ gia súc nghi mắc bệnh
- Thực hiện phun sát trùng khu vực chăn nuôi và khu vực xung quanh ngày 1 lần.
- Hạ sốt, giảm đau cho gia súc mắc bệnh bằng KETOFEN INJ – tiêm ngày 1 lần, trong 3-5 ngày liên tục.
- Tăng sức đề kháng, phục hồi sinh lực cho gia súc bằng METOSAL 10% VIP – tiêm ngày 1 lần, trong 3-5 ngày liên tục.
- Tiêm kháng sinh chống kế phát bệnh bằng một trong những loại thuốc: KETOCEF LA, CEFTI LA, GENTAMOX LA, CEFTRI ONE LA,.. Thuốc có tác dụng kéo dài 72 giờ, trường hợp nặng có thể tiêm nhắc lại sau 36-48 giờ tùy tình trạng bệnh.
- Tăng sức đề kháng cho toàn đàn bằng MULTI PRO ONE hoặc MEBI-BTX trong 7-10 ngày liên tục.
Việc phát hiện sớm và xử lý đúng quy định sẽ góp phần hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh trên diện rộng.
Kết luận
Việc phát hiện virus Lở mồm long móng serotype A tại Cao Bằng và Thái Nguyên là thông tin mà người chăn nuôi cần đặc biệt lưu ý trong thời điểm hiện nay. Mặc dù cơ quan chuyên môn đang tiếp tục điều tra dịch tễ và triển khai các biện pháp kiểm soát, nhưng việc chủ động phòng bệnh, thực hiện an toàn sinh học và tiêm phòng đầy đủ vẫn là giải pháp quan trọng nhất để bảo vệ đàn gia súc.
📞 Để được tư vấn giải pháp vệ sinh, sát trùng và hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho đàn gia súc trong giai đoạn nguy cơ dịch bệnh, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
