Bệnh đóng dấu lợn là bệnh truyền nhiễm khá phổ biến trên đàn heo, thường gặp nhiều ở heo từ 3 – 12 tháng tuổi. Bệnh có thể xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát mạnh khi thời tiết thay đổi, đặc biệt vào giai đoạn nóng ẩm hoặc giao mùa.
Bệnh có khả năng lây lan nhanh trong đàn với biểu hiện đặc trưng như sốt cao, xuất huyết da và xuất hiện các mảng đỏ hình thoi trên cơ thể heo. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể gây hao hụt đáng kể và làm giảm hiệu quả chăn nuôi.
1. Nguyên nhân gây bệnh đóng dấu lợn
Bệnh đóng dấu lợn do vi khuẩn Gram dương Erysipelothrix rhusiopathiae gây ra. Đây là loại vi khuẩn có khả năng tồn tại khá tốt trong môi trường chăn nuôi như nền chuồng, phân, nước uống hoặc dụng cụ nhiễm bẩn.
Trong điều kiện thuận lợi, vi khuẩn dễ phát triển và gây bệnh trên đàn heo, đặc biệt ở những đàn có sức đề kháng kém hoặc gặp stress.
Bệnh thường phát sinh khi:
- Thời tiết thay đổi đột ngột
- Giai đoạn giao mùa nóng ẩm
- Chuồng nuôi ẩm thấp, bí khí
- Mật độ nuôi quá dày
- Dồn heo hoặc vận chuyển
- Dinh dưỡng chưa phù hợp
- Đàn heo suy giảm sức đề kháng
Ngoài ra, vi khuẩn có thể lây lan nhanh từ heo bệnh sang heo khỏe thông qua:
- Tiếp xúc trực tiếp
- Thức ăn, nước uống nhiễm mầm bệnh
- Dụng cụ chăn nuôi
- Môi trường chuồng nuôi ô nhiễm
Mặc dù vi khuẩn có sức đề kháng khá tốt ngoài môi trường, nhưng vẫn dễ bị tiêu diệt bởi các thuốc sát trùng thông thường và nhiệt độ cao.
2. Triệu chứng bệnh đóng dấu lợn
Tùy theo mức độ nhiễm bệnh và sức đề kháng của đàn, bệnh thường được chia thành 3 thể chính:
- Thể quá cấp tính
- Thể á cấp tính (thể mề đay)
- Thể mãn tính
Thể nhiễm khuẩn huyết quá cấp tính
Đây là thể bệnh nguy hiểm với diễn tiến rất nhanh, thường gặp khi đàn heo bị stress mạnh hoặc điều kiện chuồng nuôi quá xấu.
Heo thường có biểu hiện:
- Sốt rất cao từ 42 – 43°C
- Mệt mỏi, nằm nhiều
- Bỏ ăn nhanh
- Da nhợt nhạt
- Thở nhanh
- Chết đột ngột trong thời gian ngắn
Ở heo nái mang thai, bệnh có thể làm tăng nguy cơ sảy thai.
Do tiến triển bệnh quá nhanh nên nhiều trường hợp chưa kịp xuất hiện rõ tổn thương ngoài da thì heo đã chết.
Thể mề đay á cấp tính
Đây là thể bệnh thường gặp nhất và có biểu hiện ngoài da rất điển hình.
Ban đầu heo thường:
- Sốt cao
- Kém ăn hoặc bỏ ăn
- Mệt mỏi
- Ít vận động
Sau đó trên da xuất hiện các mảng đỏ đặc trưng:
- Dạng hình thoi
- Dạng vuông hoặc đa giác
- Màu đỏ hồng hoặc đỏ tím
Một số trường hợp các mảng đỏ có thể lan rộng thành từng mảng lớn. Sau khi điều trị, vùng da tổn thương có thể khô lại và bong tróc thành từng mảng giống như “heo mặc áo tơi”.
Ngoài biểu hiện ngoài da, heo còn có thể gặp:
- Nước tiểu vàng hoặc đỏ
- Phân sẫm màu do xuất huyết tiêu hóa
- Thở khó khi tổn thương tim phổi
- Tai và đuôi tím tái
Nếu không được xử lý sớm, bệnh có thể làm tăng tỷ lệ hao hụt trong đàn.
Thể mãn tính
Những con sống sót sau giai đoạn cấp tính có thể chuyển sang thể mãn tính.
Vi khuẩn lúc này thường gây tổn thương kéo dài ở tim và khớp.
Heo có thể xuất hiện:
- Viêm khớp
- Sưng khớp
- Đi lại khó khăn
- Chậm lớn
- Gầy yếu kéo dài
Một số trường hợp có thể bị viêm nội tâm mạc tim, ảnh hưởng lớn đến khả năng tăng trưởng và sức khỏe đàn.
3. Bệnh tích bệnh đóng dấu lợn
Khi mổ khám heo bệnh, có thể ghi nhận nhiều tổn thương trên cơ quan nội tạng và hệ tuần hoàn.
Một số bệnh tích thường gặp gồm:
- Thận sưng to, xuất huyết
- Lá lách sưng
- Hạch lympho sung huyết hoặc xuất huyết
- Phổi phù thũng nặng
- Xuất huyết nhiều cơ quan nội tạng
- Viêm đa khớp ở thể mãn tính
Ở những trường hợp nặng, có thể thấy tổn thương rõ trên tim và phổi do vi khuẩn gây nhiễm trùng huyết kéo dài.
4. Phòng bệnh đóng dấu lợn
Phòng bệnh luôn là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ bùng phát bệnh trong đàn.
Vệ sinh và sát trùng chuồng trại
Chuồng nuôi cần được giữ sạch, khô ráo và thông thoáng để hạn chế sự tồn tại của vi khuẩn trong môi trường.
Có thể sát trùng định kỳ bằng:
Việc sát trùng định kỳ giúp giảm áp lực mầm bệnh trong chuồng nuôi.
Quản lý đàn hợp lý
Cần hạn chế các yếu tố gây stress cho đàn heo như:
- Dồn đàn
- Vận chuyển khi thời tiết nóng
- Nuôi mật độ quá cao
- Thay đổi thức ăn đột ngột
Đồng thời cần đảm bảo:
- Nước uống sạch đầy đủ
- Khẩu phần dinh dưỡng phù hợp
Nâng cao sức đề kháng cho đàn
Trong giai đoạn thời tiết thay đổi hoặc đàn dễ stress, nên bổ sung các sản phẩm tăng cường miễn dịch như: ATP-GLUCAN, B-GLUCAN, VITAMIN C
Giúp hỗ trợ nâng cao thể trạng và khả năng chống chịu cho đàn heo.
5. Điều trị bệnh đóng dấu lợn
Khi phát hiện heo có dấu hiệu nghi ngờ bệnh đóng dấu, cần xử lý sớm để hạn chế lây lan và giảm hao hụt.
Cách ly heo bệnh
Những con bệnh nên được tách riêng để:
- Dễ theo dõi
- Hạn chế lây lan
- Thuận tiện chăm sóc và điều trị
Đồng thời cần vệ sinh và sát trùng khu vực nuôi kỹ hơn.
Sử dụng kháng sinh phù hợp
Do bệnh do vi khuẩn gây ra nên cần sử dụng kháng sinh điều trị bệnh. Có thể sử dụng một trong những loại thuốc sau:
Việc điều trị sớm giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng huyết nặng và hạn chế chuyển sang thể mãn tính.
Hạ sốt, kháng viêm
Kết hợp thêm:
Giúp hỗ trợ hạ sốt, giảm đau và giảm viêm cho đàn.
Hỗ trợ phục hồi thể trạng
Heo bệnh thường suy yếu nhanh nên cần bổ sung thêm sản phẩm hỗ trợ thể trạng.
Có thể dùng:
Giúp hỗ trợ phục hồi sức khỏe và nâng cao sức đề kháng sau bệnh.
Liệu trình điều trị 3-5 ngày.
Kết luận
Bệnh đóng dấu lợn là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng lây lan nhanh và gây thiệt hại đáng kể trong chăn nuôi heo nếu không được phát hiện sớm.
Việc chủ động vệ sinh chuồng trại, nâng cao sức đề kháng và xử lý kịp thời khi có dấu hiệu bệnh sẽ giúp:
- Giảm nguy cơ hao hụt
- Hạn chế lây lan trong đàn
- Nâng cao hiệu quả chăn nuôi
📞 Để được tư vấn giải pháp phòng và hỗ trợ điều trị bệnh đóng dấu lợn phù hợp, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
