Virus LMLM chủng SAT1 lần đầu được ghi nhận tại Trung Quốc
Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đầu tháng 4/2026, Trung Quốc lần đầu tiên ghi nhận 219 ca bệnh lở mồm long móng (LMLM) serotype SAT1 trên đàn bò tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương.
Đây là diễn biến đáng chú ý bởi trước đây, virus LMLM chủng SAT1 chủ yếu lưu hành tại khu vực châu Phi. Tuy nhiên, từ tháng 3/2025, chủng virus này đã được ghi nhận tại Iraq và tiếp tục xuất hiện ở một số quốc gia khu vực Trung Đông, Tây Á trước khi lan đến Trung Quốc.
Việc SAT1 xuất hiện tại quốc gia có vị trí địa lý gần Việt Nam đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ xâm nhập thông qua hoạt động vận chuyển, buôn bán và nhập lậu động vật qua biên giới.
Bệnh lở mồm long móng là gì?
Lở mồm long móng là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do virus gây ra, có khả năng lây lan rất nhanh trên các loài động vật móng guốc chẵn.
Các đối tượng dễ mắc bệnh gồm:
- Trâu
- Bò
- Heo
- Dê
- Cừu
Virus gây bệnh thuộc họ Picornaviridae, giống Aphthovirus, với 7 type huyết thanh:
- O
- A
- C
- Asia1
- SAT1
- SAT2
- SAT3
Điểm đáng lưu ý là các type huyết thanh này không tạo miễn dịch bảo hộ chéo hoàn toàn. Điều đó có nghĩa là vật nuôi đã từng mắc hoặc tiêm phòng một type vẫn có nguy cơ nhiễm type khác.
Vì sao SAT1 đáng lo ngại đối với ngành chăn nuôi Việt Nam?
Tại Việt Nam, các chủng virus LMLM từng ghi nhận chủ yếu gồm:
- O
- A
- Asia1
Trong đó, type O hiện vẫn lưu hành phổ biến nhất.
SAT1 là chủng chưa từng được ghi nhận tại Việt Nam. Đây là điểm khiến nguy cơ trở lên đáng lo ngại hơn.
Vaccine hiện tại chưa có khả năng bảo hộ SAT1
Hiện nay, các vaccine LMLM đang lưu hành trong nước chủ yếu hỗ trợ phòng các type:
- O
- A
- Asia1
Chưa có khả năng bảo hộ phù hợp đối với SAT1.
Điều này khiến đàn vật nuôi trong nước gần như chưa có lớp miễn dịch tương ứng nếu SAT1 xâm nhập.
Virus có tốc độ lây lan nhanh
Virus LMLM có khả năng lây lan mạnh qua nhiều con đường khác nhau.
Bao gồm:
- Tiếp xúc trực tiếp giữa động vật bệnh và khỏe
- Không khí khoảng cách gần
- Nước bọt, dịch mũi, dịch mụn nước
- Phân, nước tiểu
- Phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, quần áo người chăm sóc
Trong điều kiện chăn nuôi tập trung hoặc kiểm soát an toàn sinh học chưa chặt chẽ, dịch có thể lan nhanh trong thời gian ngắn.
Dấu hiệu nhận biết bệnh lở mồm long móng
Sau thời gian ủ bệnh, vật nuôi thường bắt đầu xuất hiện các biểu hiện lâm sàng điển hình.
Tổn thương ở miệng
Đây là nhóm triệu chứng dễ quan sát nhất.
Vật nuôi có thể:
- Sốt
- Chảy nhiều nước bọt
- Xuất hiện mụn nước ở miệng, lưỡi, lợi
- Loét miệng sau khi mụn nước vỡ
Khi tổn thương nặng hơn, vật nuôi thường:
- Bỏ ăn
- Nhai khó
- Giảm uống nước
Tổn thương ở chân và móng
Virus cũng thường gây tổn thương ở vùng chân, ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động.
Biểu hiện thường gặp:
- Mụn nước quanh vành móng
- Loét kẽ móng
- Đi khập khiễng
- Nằm nhiều, ngại di chuyển
Ở heo, tổn thương chân thường nặng và dễ kéo theo giảm ăn, chậm tăng trưởng.
Tổn thương ở tuyến vú
Trên bò sữa hoặc gia súc đang cho sữa, bệnh có thể gây:
- Mụn nước vùng núm vú
- Đau khi tiết sữa
- Giảm sản lượng sữa
Điều này gây ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác và năng suất chăn nuôi.
Tác hại kinh tế của bệnh
Mặc dù tỷ lệ chết ở gia súc trưởng thành thường không quá cao, nhưng LMLM gây thiệt hại lớn do làm suy giảm năng suất và phát sinh nhiều chi phí kiểm soát.
Những ảnh hưởng thường gặp gồm:
- Giảm tăng trọng
- Giảm sản lượng sữa
- Giảm khả năng sinh sản
- Tăng chi phí chăm sóc và xử lý
- Ảnh hưởng lưu thông, mua bán động vật
Ở con non hoặc đàn sức đề kháng yếu, bệnh còn có thể dẫn đến:
- Viêm cơ tim
- Chết đột ngột
Giải pháp chủ động hạn chế nguy cơ LMLM SAT1
Hiện nay, LMLM là bệnh do virus gây ra nên không có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì vậy, chủ động phòng ngừa và nâng cao an toàn sinh học vẫn là giải pháp quan trọng hàng đầu.
Tăng cường sát trùng chuồng trại và phương tiện
Giảm áp lực mầm bệnh trong môi trường là bước quan trọng để hạn chế nguy cơ xâm nhập.
Người chăn nuôi nên:
- Phun sát trùng chuồng trại định kỳ.
- Sát trùng khu vực ra vào, xe vận chuyển, dụng cụ
Có thể sử dụng các sản phẩm sát trùng hoạt phổ rộng, tác dụng mạnh như:
Giải pháp này hỗ trợ vệ sinh chuồng trại, góp phần giảm tải mầm bệnh trong môi trường chăn nuôi.
Hỗ trợ cân bằng điện giải và giảm stress
Trong giai đoạn thời tiết bất lợi, vận chuyển hoặc nguy cơ dịch tăng cao, vật nuôi dễ giảm sức đề kháng do stress.
Có thể bổ sung hỗ trợ:
Giúp hỗ trợ cân bằng điện giải, duy trì thể trạng và phục hồi tốt hơn trong điều kiện bất lợi.
Tăng cường sức đề kháng và tăng miễn dịch cho toàn đàn
Đàn vật nuôi có thể trạng ổn định thường có khả năng chống chịu tốt hơn trước áp lực môi trường và dịch bệnh.
Nên bổ sung định kỳ các sản phẩm tăng cường miễn dịch cho vật nuôi, đặc biệt khi gia súc bị stress, thời điểm giao mùa, khi vận chuyển:
-
- MEBI- GLUCAN C
- ATP- GLUCAN
- MULTI PRO ONE – Chế phẩm sinh học cao cấp nâng cao miễn dịch toàn diện
- MEBI-BTX – Chế phẩm sinh học cao cấp nâng cao miễn dịch toàn diện
Kiểm soát nguồn nhập đàn và an toàn sinh học
Nguồn động vật mới nhập là một trong những nguy cơ lớn nhất đưa mầm bệnh vào trại.
Do đó cần:
- Không mua bán gia súc không rõ nguồn gốc
- Hạn chế nhập đàn từ vùng nguy cơ cao
- Kiểm soát người và phương tiện ra vào trại
Khuyến nghị từ Mebipha
Sự xuất hiện của virus LMLM chủng SAT1 tại Trung Quốc là tín hiệu cảnh báo quan trọng đối với ngành chăn nuôi Việt Nam.
Mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận chủng SAT1, người chăn nuôi không nên chủ quan mà cần chủ động:
- Nâng cao an toàn sinh học
- Theo dõi sức khỏe đàn thường xuyên
- Chuẩn bị sẵn các giải pháp sát trùng, hỗ trợ thể trạng và quản lý đàn phù hợp
Chủ động từ sớm luôn là giải pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ hiệu quả đàn vật nuôi.
📞 Cần tư vấn giải pháp an toàn sinh học, sát trùng chuồng trại và hỗ trợ nâng cao sức đề kháng cho đàn vật nuôi, vui lòng liên hệ Mebipha – Hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
