Bệnh tai xanh trên heo (PRRS) là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây thiệt hại lớn trong chăn nuôi, đặc biệt ở các trại nuôi quy mô vừa và lớn. Bệnh không chỉ làm suy giảm sức đề kháng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp và khả năng sinh sản của đàn heo.
Trong điều kiện chăn nuôi mật độ cao, bệnh có thể lây lan rất nhanh nếu không được kiểm soát kịp thời. Khi đó, không chỉ làm tăng tỷ lệ chết mà còn kéo theo nhiều bệnh kế phát, gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi.
Bệnh tai xanh trên heo là gì?
Bệnh tai xanh (PRRS – Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome) do virus PRRS gây ra. Đây là loại virus có khả năng tồn tại dai dẳng trong đàn và rất khó kiểm soát nếu không có biện pháp phòng ngừa tốt.
Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng gây thiệt hại nặng nhất trên:
- Heo nái sinh sản
- Heo con theo mẹ
- Heo sau cai sữa
Tên gọi “tai xanh” xuất phát từ hiện tượng tai heo chuyển màu xanh tím do rối loạn tuần hoàn và thiếu oxy.
Con đường lây lan của bệnh
Virus PRRS có thể lây lan qua nhiều con đường khác nhau trong quá trình chăn nuôi:
- Tiếp xúc trực tiếp giữa heo bệnh và heo khỏe
- Lây qua không khí trong phạm vi nhất định
- Qua tinh dịch khi phối giống
- Qua dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển
- Qua con người chăm sóc
Trong thực tế, chỉ cần một cá thể nhiễm bệnh, virus có thể lan ra toàn đàn trong thời gian ngắn.
Nguyên nhân làm bùng phát bệnh
Ngoài tác nhân virus, các yếu tố sau làm tăng nguy cơ phát bệnh:
- Chuồng trại thông thoáng kém, ẩm độ cao
- Mật độ nuôi dày
- Không sát trùng định kỳ
- Heo bị stress (cai sữa, vận chuyển, thay đổi thời tiết)
- Chưa tiêm phòng hoặc tiêm phòng không đầy đủ
Những yếu tố này làm suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho virus phát triển mạnh.
Triệu chứng bệnh tai xanh trên heo
Biểu hiện bệnh có sự khác nhau giữa các nhóm heo.
Trên heo nái
Heo nái mắc bệnh thường có các biểu hiện điển hình như:
- Sốt cao (40–42°C), kéo dài nhiều ngày
- Bỏ ăn hoặc ăn rất ít
- Da tái, tai, mõm hoặc vùng bụng có thể chuyển màu tím xanh
- Sảy thai ở nhiều giai đoạn
- Đẻ non, thai chết lưu hoặc thai khô
- Heo con sinh ra yếu, dễ chết sau sinh
- Giảm tỷ lệ thụ thai ở các lứa tiếp theo
Trong nhiều trường hợp, heo nái có thể không biểu hiện quá rõ ràng nhưng vẫn gây rối loạn sinh sản nghiêm trọng.
Trên heo con theo mẹ
Đây là nhóm bị ảnh hưởng nặng nhất:
- Bú kém hoặc bỏ bú
- Sốt, nằm tụm đống, run rẩy
- Khó thở, thở nhanh, thở bụng
- Da nhợt nhạt, tai có thể tím xanh
- Tiêu chảy
- Tỷ lệ chết cao trong giai đoạn bú mẹ
Trên heo sau cai sữa và heo thịt
Biểu hiện chủ yếu liên quan đến đường hô hấp:
- Sốt, mệt mỏi, giảm ăn
- Ho, thở khó, thở gấp
- Chảy nước mũi
- Tai, mõm hoặc chân tím nhẹ (không phải lúc nào cũng có)
- Chậm lớn, còi cọc
Đặc biệt:
- Heo rất dễ ghép bệnh kế phát như: tụ huyết trùng, Mycoplasma, E.coli
- Khi ghép bệnh, triệu chứng nặng lên và tỷ lệ chết tăng cao
Bệnh tích khi mổ khám
Khi mổ khám có thể thấy:
- Phổi viêm, sưng, có dịch
- Hạch lympho sưng to
- Lách sưng
- Thận xuất huyết
- Thai chết lưu trong tử cung (ở heo nái)
Sau khi tìm hiểu nguyên nhân và các dấu hiệu nhận biết bệnh tai xanh trên heo, quý khách hàng có thể xem thêm bài viết cách điều trị PRRS hiệu quả tại đây để có hướng xử lý phù hợp, hạn chế thiệt hại trong chăn nuôi.
