Bệnh ký sinh trùng đường máu trên gà là bệnh truyền nhiễm do nguyên sinh động vật ký sinh trong tế bào máu gây ra. Bệnh xuất hiện ở nhiều mô hình chăn nuôi, đặc biệt phổ biến vào mùa mưa nồm ẩm ướt – thời điểm côn trùng trung gian phát triển mạnh.
Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể gây thiếu máu nghiêm trọng, giảm tăng trọng, giảm sản lượng trứng và làm tăng tỷ lệ chết trong đàn.
1. Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh do các nguyên sinh động vật (Protozoa) ký sinh trong máu, thường gặp nhất gồm:
- Leucocytozoon spp. (phổ biến nhất tại Việt Nam)
- Plasmodium spp. (tác nhân gây sốt rét gia cầm)
- Haemoproteus spp.
Trong đó, Leucocytozoon spp. là tác nhân gây thiệt hại đáng kể trên gà thịt và gà đẻ.
Đường lây truyền
Bệnh không lây trực tiếp từ gà sang gà mà lây qua côn trùng hút máu:
- Muỗi (Culex, Aedes)
- Ruồi đen (Simulium spp.)
- Dĩn, mòng
Khi côn trùng hút máu gà bệnh và truyền sang gà khỏe, ký sinh trùng sẽ xâm nhập vào máu và phát triển trong hồng cầu, bạch cầu.
Yếu tố thuận lợi làm bệnh bùng phát
- Thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều
- Chuồng trại ẩm thấp
- Ao tù nước đọng quanh trại
- Mật độ nuôi cao
- Không kiểm soát tốt côn trùng trung gian
2. Tác hại của bệnh ký sinh trùng đường máu
Ký sinh trùng phá hủy tế bào máu, gây:
- Thiếu máu
- Rối loạn tuần hoàn
- Suy giảm miễn dịch
- Xuất huyết nội tạng
Hậu quả kinh tế:
- Giảm tăng trọng rõ rệt
- Gà chậm lớn, còi cọc
- Giảm đẻ ở gà sinh sản
- Tăng chi phí thuốc điều trị
- Tỷ lệ chết có thể từ 10–30%, thậm chí cao hơn nếu phát hiện muộn
Đặc biệt, khi sức đề kháng giảm, đàn gà dễ mắc kế phát các bệnh như E.coli, CRD, tụ huyết trùng…
3. Triệu chứng bệnh ký sinh trùng đường máu ở gà
Thời gian ủ bệnh thường 7-14 ngày.
Giai đoạn đầu
- Gà ủ rũ, xù lông
- Giảm ăn
- Uống nhiều nước
- Sốt nhẹ
Giai đoạn điển hình
- Mào, tích nhợt nhạt (thiếu máu)
- Gầy nhanh
- Phân màu xanh lét như lá cây
- Giảm tăng trọng rõ rệt
Trường hợp nặng
- Xuất huyết dưới da
- Chân yếu
- Chết đột ngột
- Tỷ lệ chết lên đến 70% nếu không phát hiện sớm và có biện pháp can thiệp kịp thời.
4. Bệnh tích khi mổ khám
Khi mổ khám gà bệnh thường ghi nhận:
- Gan sưng to, màu nhạt hoặc xuất huyết
- Lách sưng
- Thận sưng
- Xuất huyết điểm ở cơ và nội tạng
- Máu loãng
- Cơ thể thiếu máu rõ rệt
Để điều trị bệnh ký sinh trùng đường máu trên gà bà con chăn nuôi hãy xem bài viết bằng cách nhấp tại đây hoặc liên hệ với Mebipha theo hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y tư vấn chi tiết.
