Bệnh đầu đen (Histomoniasis) là một trong những bệnh ký sinh trùng nguy hiểm thường gặp ở gà nuôi thả vườn. Bệnh tiến triển chậm nhưng gây tổn thương nặng ở gan và manh tràng, khiến gà suy kiệt và có thể tử vong nếu không được điều trị đúng phác đồ.
1. Bệnh đầu đen ở gà là gì?
Bệnh đầu đen do đơn bào Histomonas meleagridis ký sinh tại niêm mạc manh tràng và gan, tạo nên những tổn thương bệnh tích đặc trưng.
Đặc điểm của bệnh:
- Xuất hiện chủ yếu ở gà thả vườn – nơi có nhiều giun đất, giun kim là vật chủ trung gian.
- Gà từ 2 tuần đến 3–4 tháng tuổi dễ mắc nhất; đặc biệt sau 1 tháng tuổi là giai đoạn bệnh bùng phát mạnh.
- Gà trưởng thành vẫn có thể mắc bệnh, thậm chí ghi nhận ở gà đẻ 7 tháng tuổi nuôi nền.
2. Biểu hiện bệnh đầu đen ở gà
Triệu chứng lâm sàng
Gà bị bệnh đầu đen thường có các dấu hiệu rõ rệt:
- Sốt cao, ủ rũ, bỏ ăn.
- Xù lông, run rẩy, rụt cổ, rúc đầu dưới cánh.
- Mắt nhắm nghiền; thích đứng tụm lại.
- Tiêu chảy phân sáp vàng, sáp đen, có thể lẫn máu hoặc có bọt.
- Mào, tích, da mặt chuyển xám – xanh tái – tím đen (dấu hiệu làm bệnh có tên “đầu đen”).
- Bệnh kéo dài 10–20 ngày khiến gà gầy sút nhanh.
Bệnh tích đặc trưng
- Gan sưng to, xuất hiện các vùng hoại tử màu vàng nâu giống bông hoa cúc – dấu hiệu điển hình nhất.
- Manh tràng phình to, bên trong chứa kén bã đậu trắng hoặc vàng.
Kết luận: Khi mổ khám, tổn thương ở gan và manh tràng gần như khẳng định bệnh.
3. Cách phòng bệnh đầu đen cho gà
Phòng bệnh là yếu tố quan trọng giúp giảm tỷ lệ mắc và tiết kiệm chi phí điều trị.
✔ Vệ sinh – sát trùng chuồng trại
- Khử trùng khu vực nuôi, đặc biệt khu chăn thả.
- Rắc vôi bột để hạn chế giun đất, giun kim – vật chủ mang mầm bệnh.
✔ Quản lý đàn khoa học
- Giữ thời gian trống chuồng sau mỗi lứa nuôi.
- Không nuôi gà tây chung với gà thả vườn, hạn chế nuôi nhiều lứa tuổi trong cùng khu vực.
- Tránh thả gà ra vườn sau mưa vì độ ẩm cao giúp ký sinh trùng phát triển mạnh.
✔ Tẩy giun định kỳ
- Dùng FENBEN ORAL (1ml/8kg thể trọng) lúc gà 3–5 tuần tuổi để tiêu diệt giun kim – trung gian truyền bệnh.
4. Phác đồ điều trị bệnh đầu đen hiệu quả
Buổi sáng – Điều trị đặc hiệu
- VIP-MONOCOX: 1ml/10kg thể trọng
→ Thuốc đặc trị Histomonas, giúp ức chế tác nhân gây bệnh. - PARA C (HLC): 1g/2 lít nước
→ Hạ sốt nhanh, giúp gà bớt mệt và giảm suy kiệt.
Buổi chiều – Hỗ trợ gan thận, phục hồi nhanh
- AMINO PHOSPHORIC: 1g/10kg thể trọng
→ Giải độc gan – thận cấp, tái tạo mô gan chỉ sau 36 giờ, giúp gà hồi phục thể trạng nhanh.
→ Khi đã dùng AMINO PHOSPHORIC không cần thêm thuốc bổ trợ khác.
Thời gian điều trị
- Duy trì 4–5 ngày liên tục.
Sau điều trị
- Dùng FENBEN ORAL (1ml/8kg thể trọng) để tẩy giun, tiêu diệt vật chủ trung gian và ngăn bệnh tái phát.
Kết luận
Bệnh đầu đen ở gà là bệnh ký sinh trùng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người nuôi:
- Giữ chuồng trại sạch – khô – thoáng.
- Tẩy giun đúng lịch.
- Theo dõi đàn gà hằng ngày để phát hiện sớm.
- Áp dụng đúng phác đồ điều trị của Mebipha.
Để điều trị Bệnh đầu đen (Histomoniasis) ở gà có kết quả tốt hoặc cần thông tin tư vấn thêm, bà con chăn nuôi hãy liên hệ với Mebipha theo hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y tư vấn chi tiết.
