Bệnh Tembusu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên vịt do virus gây ra, thường được người chăn nuôi gọi là hội chứng lật ngửa và giảm đẻ. Bệnh có khả năng lây lan nhanh trong đàn và gây thiệt hại đáng kể, đặc biệt đối với đàn vịt đang trong giai đoạn sinh sản.
Khi mắc bệnh, vịt thường xuất hiện các biểu hiện thần kinh như đi đứng loạng choạng, liệt chân hoặc nằm lật ngửa, đồng thời sản lượng trứng giảm mạnh trong thời gian ngắn.
Bệnh Tembusu là gì?
Bệnh Tembusu do virus Duck Tembusu virus (DTMUV) gây ra, thuộc họ Flaviviridae. Virus này có thể gây bệnh trên nhiều loài gia cầm như vịt, ngan, ngỗng và gà, trong đó vịt là đối tượng bị ảnh hưởng rõ rệt nhất.
Bệnh có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi nhưng thường gây thiệt hại nặng trên đàn vịt đang trong giai đoạn đẻ trứng. Khi virus xâm nhập vào cơ thể, chúng gây tổn thương hệ thần kinh và cơ quan sinh sản, làm vịt giảm đẻ hoặc ngừng đẻ trong thời gian dài.
Trong điều kiện nuôi mật độ cao, bệnh có thể lây lan nhanh và ảnh hưởng đến toàn bộ đàn chỉ trong vài ngày.
Con đường lây lan của bệnh
Virus Tembusu có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau trong quá trình chăn nuôi.
Một trong những con đường lây lan quan trọng là qua muỗi và côn trùng hút máu. Khi muỗi mang virus đốt vịt khỏe mạnh, mầm bệnh có thể xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh.
Ngoài ra, virus còn có thể lây lan thông qua:
- Tiếp xúc trực tiếp giữa vịt bệnh và vịt khỏe
- Thức ăn và nước uống bị nhiễm mầm bệnh
- Dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển
- Con người
Chính vì vậy, khi bệnh xuất hiện trong đàn, tốc độ lây lan thường rất nhanh nếu không có biện pháp kiểm soát kịp thời.
Hiện nay bệnh chưa có vaccine chính thức được sử dụng rộng rãi, vì vậy việc kiểm soát bệnh chủ yếu dựa vào các biện pháp phòng bệnh và quản lý đàn.
Triệu chứng bệnh Tembusu trên vịt
Bệnh có thể xuất hiện ở cả vịt thịt và vịt đẻ, nhưng biểu hiện bệnh ở từng nhóm có sự khác nhau.
Trên vịt con và vịt thịt
Các triệu chứng thường gặp gồm:
- Giảm ăn đột ngột
- Chậm lớn
- Tiêu chảy phân trắng loãng
Khi bệnh tiến triển nặng hơn, vịt có thể xuất hiện các dấu hiệu thần kinh:
- Mất thăng bằng
- Đi lại khó khăn
- Liệt chân
- Nằm lật ngửa
Tỷ lệ mắc bệnh trong đàn có thể lên tới 90%.
Tỷ lệ chết thường khoảng 5–15%, tuy nhiên nếu có bệnh kế phát thì có thể tăng lên 30–50%.
Trên vịt đẻ
Ở vịt đẻ, dấu hiệu dễ nhận biết nhất là giảm ăn và giảm đẻ đột ngột.
Sau khoảng 2–3 ngày, sản lượng trứng giảm rất nhanh.
Trong nhiều trường hợp, sản lượng trứng có thể giảm từ 80–90% xuống dưới 10% chỉ trong 1–2 tuần.
Ngoài ra còn có các biểu hiện:
- Tiêu chảy phân xanh
- Suy nhược cơ thể
- Đi đứng bất thường
- Bại liệt
Thời gian bệnh thường kéo dài 7-10 ngày.
Tỷ lệ chết ở vịt đẻ thường khoảng 5–15%, tuy nhiên những con sống sót thường phát triển và sinh sản kém hơn so với bình thường.
Bệnh tích khi mổ khám
Khi mổ khám vịt mắc bệnh Tembusu thường thấy các tổn thương rõ rệt ở cơ quan sinh sản.
Tổn thương thần kinh
- Phù não
- Màng não xuất huyết
- Mao mạch não tắc nghẽn
Tổn thương cơ quan sinh sản
Đây là bệnh tích đặc trưng của bệnh Tembusu.
- Buồng trứng xuất huyết nặng
- Nang trứng viêm, hoại tử hoặc vỡ
- Buồng trứng thoái hóa
- Viêm phúc mạc do vỡ trứng
- Ống dẫn trứng phù nề và xuất huyết
Các tổn thương khác
- Lách sưng to và sung huyết
- Gan sưng to, nhạt màu hoặc vàng
- Xoang bụng tích dịch vàng
- Cơ tim thoái hóa hoặc hoại tử
- Tụy sưng, xuất huyết
- Dạ dày cơ bong tróc
- Ruột xuất huyết
Những tổn thương nghiêm trọng này cho thấy mức độ nguy hiểm của bệnh Tembusu đối với đàn vịt, đặc biệt là trong giai đoạn sinh sản. Vậy khi vịt đã mắc bệnh, người chăn nuôi cần xử lý như thế nào để giảm thiểu thiệt hại và hỗ trợ đàn hồi phục nhanh chóng? Mời quý khách xem bài viết sau ở đây để tìm hiểu chi tiết hơn về cách điều trị khi vịt bị bệnh.
