Bệnh ORT là một trong những bệnh hô hấp khá phổ biến trên gà nhưng thường không được bà con chăn nuôi chú ý đúng mức. Nguyên nhân là vì triệu chứng của bệnh rất dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác như CRD, E.coli hay viêm phế quản truyền nhiễm.
Trên thực tế, ORT thường xuất hiện dưới dạng bệnh ghép, làm tình trạng hô hấp của đàn gà trở nên nghiêm trọng hơn, khiến việc điều trị khó khăn và làm tăng chi phí chăn nuôi.
ORT là bệnh gì?
ORT là bệnh hô hấp cấp tính do vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale gây ra. Đây là vi khuẩn Gram âm có khả năng gây bệnh trên nhiều loài gia cầm như gà, gà tây, vịt, cút và ngỗng, trong đó gà là đối tượng thường gặp nhất.
Bệnh có thể xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát mạnh khi:
- Thời tiết ẩm ướt
- Thời điểm giao mùa
- Chuồng trại thông thoáng kém
- Mật độ nuôi cao
Tỷ lệ chết và loại thải do ORT thường dao động từ 5–20%, nhưng khi gà bị nhiễm ghép với các bệnh virus khác thì tỷ lệ chết có thể tăng cao hơn.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn ORT phát triển nhanh tại niêm mạc đường hô hấp. Chỉ trong khoảng 1–3 ngày, vi khuẩn đã có thể gây tổn thương phổi và các cơ quan hô hấp.
Đường lây truyền của bệnh
Vi khuẩn ORT có thể tồn tại trong môi trường hoặc trong cơ thể gà bệnh và lây lan sang đàn gà khỏe mạnh thông qua nhiều con đường khác nhau:
- Qua không khí và gió mang mầm bệnh
- Qua thức ăn và nước uống bị nhiễm khuẩn
- Qua dụng cụ chăn nuôi, xe vận chuyển
- Qua tiếp xúc trực tiếp với gà bệnh
- Qua phôi trứng
- Qua người chăm sóc
Chính vì vậy, khi bệnh xuất hiện trong đàn thì tốc độ lây lan thường rất nhanh.
Triệu chứng bệnh ORT trên gà
Do là bệnh hô hấp nên các triệu chứng chủ yếu tập trung ở đường hô hấp.
Giai đoạn đầu
Ở giai đoạn đầu, gà thường chỉ xuất hiện những biểu hiện nhẹ như:
- Thở khò khè
- Hắt hơi
- Vảy mỏ
- Hen nhẹ
Những triệu chứng này khá giống với nhiều bệnh hô hấp khác nên thường dễ bị bỏ qua.
Giai đoạn bệnh tiến triển
Sau khoảng 1–2 ngày, bệnh tiến triển nhanh với các biểu hiện rõ rệt hơn:
- Gà giảm ăn, ủ rũ
- Thở khó
- Há mỏ để thở
- Thở đớp khí
- Có tiếng rít khi thở
Nguyên nhân là do trong khí quản và phế quản xuất hiện dịch mủ hoặc bã đậu, làm hẹp đường hô hấp khiến gà khó thở.
Ngoài ra còn có thể thấy thêm các triệu chứng:
- Sốt cao, ăn kém
- Chảy nước mũi, nước mắt
- Sưng mặt
- Có thể tiêu chảy nhẹ
Trong một số trường hợp nặng, gà chết trong tư thế ngã ngửa.
Triệu chứng theo từng lứa tuổi
Bệnh ORT có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng biểu hiện có thể khác nhau.
Gà con
- Có thể chết đột ngột
- Xuất huyết não
- Xương sọ mềm
Gà trên 12 tuần tuổi
- Viêm phổi cấp
- Có thể bị liệt do viêm khớp
Gà đẻ
- Giảm sản lượng trứng
- Đẻ non
- Vỏ trứng mỏng
Bệnh cũng thường ghép với các bệnh khác như:
- Newcastle
- CRD
- E.coli
Khi bệnh ghép xảy ra, mức độ bệnh thường nặng hơn và khó điều trị hơn.
Bệnh tích khi mổ khám
Khi mổ khám gà mắc ORT thường thấy các tổn thương rõ rệt ở hệ hô hấp:
- Phế quản và phổi có dịch mủ hoặc bã đậu
- Túi khí viêm nặng, có bọt khí hoặc dịch vàng
- Xuất hiện các màng viêm ở túi khí, màng tim và màng gan
- Phổi có các vùng viêm hóa mủ
Trong nhiều trường hợp, khí quản chỉ xung huyết nhẹ hoặc không có tổn thương rõ ràng.
Mời quý khách hàng xem bài viết “Bệnh ORT ở gà: Cách điều trị và phòng bệnh hiệu quả” tại đây để tìm hiểu chi tiết cách nhận biết bệnh tích, phác đồ điều trị và biện pháp phòng bệnh phù hợp.
