Trong chăn nuôi gia cầm, viêm phế quản truyền nhiễm (IB) là một trong những bệnh gây thiệt hại lớn nhất — không chỉ làm gà yếu đi nhanh chóng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất trứng và khả năng tăng trọng. Bệnh tiến triển nhanh, dễ lây lan và thường bùng phát mạnh ở gà con. Vì vậy, việc hiểu rõ nguyên nhân – triệu chứng – cách phòng trị là vô cùng quan trọng để bảo vệ đàn gà.
1. Nguyên nhân gây bệnh
Virus gây bệnh
- IB do Coronavirus gây ra — loại virus tồn tại dai, dễ lây trong môi trường chăn nuôi.
- Bệnh có thể xuất hiện quanh năm, trên mọi lứa tuổi, đặc biệt nghiêm trọng ở gà dưới 6 tuần tuổi.
Khả năng lây lan mạnh
- Lây qua không khí, tiếp xúc trực tiếp giữa gà bệnh – gà khỏe.
- Lây qua dụng cụ chăn nuôi như máng ăn, máng uống, quần áo, giày dép của người chăm sóc.
Yếu tố thuận lợi
Chuồng trại kém thông thoáng, tích khí độc, nhiệt độ cao làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh.
2. Triệu chứng thường gặp
Thể hô hấp – phổ biến nhất
- Gà thở khò khè, khó thở.
- Chảy nước mũi, nước mắt, bọt ở khóe mắt.
- Gà mệt mỏi, bỏ ăn, nằm túm tụm dưới bóng sưởi.
- Ở gà con tỉ lệ chết có thể lên đến 70–80%.
- Dễ kế phát CRD, ORT hoặc tình trạng miễn dịch yếu.
Thể thận – nguy hiểm, tiến triển nhanh
- Gà uống nhiều nước, tiêu chảy phân ướt.
- Lông xù, cơ thể yếu, sốt cao.
Thể sinh sản – gây thiệt hại nặng cho đàn gà đẻ
- Sản lượng trứng giảm 10–50%.
- Trứng dị hình: vỏ mềm, méo, sần sùi, không vỏ.
- Vỏ mỏng, không đều màu, lòng trắng loãng, tỉ lệ ấp nở giảm mạnh.
3. Bệnh tích điển hình
- Xuất huyết ở các cơ quan đường hô hấp: niêm mạc mắt, khí quản, ngã ba phế quản.
- Thận sưng to – nhạt màu, niệu quản chứa nhiều muối urat.
- Buồng trứng teo nhỏ, dạng chùm nho.
4. Phòng bệnh – Giảm rủi ro từ sớm
Bước 1: Vệ sinh – sát trùng chuồng trại
- Phun sát trùng MEBI-IODINE hoặc SEPTIC: 3 ml/1 lít nước, định kỳ 1–2 lần/tuần.
- Rắc PRO-BSUB lên nền chuồng: 1 kg/250 m², rắc lại sau 7–15 ngày.
Bước 2: Tiêm vaccine đúng lịch
- Vaccine là biện pháp chủ lực để phòng bệnh.
- Tiêm/nhỏ/cho uống theo đúng lịch định kỳ theo từng khu vực.
Bước 3: Tăng miễn dịch đàn gà
- Dùng IMMUNO ONE S: 1 ml/10 kg TT, dùng 3–5 ngày/đợt, mỗi tháng 1–2 đợt.
- Giúp tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ nhiễm virus.
5. Điều trị – Xử lý khi đàn gà đã nhiễm bệnh viêm phế quản
Khi phát hiện IB, bà con cần thực hiện lần lượt:
Bước 1: Sát trùng khẩn cấp
- Phun MEBI-IODINE (3 ml/1 lít nước), 2 ngày/lần.
Bước 2: Giải độc – Hạ sốt – Tăng đề kháng
- AMINO PHOSPHORIC: 1 g/10 kg TT → giải độc gan thận, phục hồi tế bào.
- IMUNO ANTIVIRUS: 1 ml/10 kg TT → kháng virus, hạ sốt, giảm đau, hỗ trợ hô hấp.
- BROMHEXIN: 1 g/8 kg TT → long đờm, giảm ho.
- Phun BROMHEXIN ORAL: 10 ml/1 lít nước → giúp gà dễ thở.
Dùng liên tục 5–7 ngày.
Bước 3: Nhắc lại vaccine
- Chủng vaccine IB ngay khi phát hiện bệnh.
- Nếu bệnh nặng → nhỏ từng con.
- Nếu bệnh nhẹ → cho uống liều gấp 1,5–2 lần.
Bước 4: Dùng kháng sinh chống bội nhiễm
Chọn 1 trong các thuốc sau, dùng 3–5 ngày:
- JOSADOX: 1 ml/10 kg TT/ngày
- GENTADOX HLC: 1 g/15 kg TT/ngày
- DOXY 50%: 1 g/20 kg TT/ngày
Để điều trị Bệnh IB (Viêm phế quản truyền nhiễm) ở gà có kết quả tốt hoặc cần thông tin tư vấn thêm, bà con chăn nuôi hãy liên hệ với Mebipha theo hotline 1900 571 287 để được Bác sĩ thú y tư vấn chi tiết.
